تاریخ انتشار : جمعه، 22 تير ماه، 1397

نقش سند تحول آموزش و پرورش در تحقق و نهادینه سازی اقتصاد مقاومتی در جامعه

‌‌‌‌‌ "آباد سبز":به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش خبرگزاری فارس، اقدس باغستانی کارشناس دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش، یادداشتی را در اختیار این خبرگزاری قرار داده است: در چند سال اخیر با شدت یافتن تحریمهای یک جانبه علیه جمهوری اسلامی ایران با هدف متوقف کردن برنامههای صلح آمیز هستهای، ضربه زدن به رشد و رفاه ملی و اشتغال، واژه اقتصاد مقاومتی را به ادبیات اقتصادی کشور اضافه و به فراخور حال و روز اقتصاد کشورمان مورد بحث قرار گرفته است.این واژه اولین بار در دیدار کارآفرینان با مقام معظم رهبری در شهریور ماه 89 مطرح گردیده است؛ در همین مدت کوتاه تعاریف متفاوتی از آن ارائه شده که هر کدام از زاویهای به آن پرداختهاند.نظام جمهوری اسلامی با نگاهی برآمده از تحولات دانشی و بینشی در عرصه اقتصاد به دنبال سامان دادن و خلق فرصت برای توسعه همه جانبه اقتصاد است. دستیابی به اهداف چشم انداز 20 ساله جمهوری اسلامی، سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی با رویکرد جهادی، مستلزم تهیه برنامههای انعطاف پذیر، پیشرو، فرصت ساز و مولد و در عین حال برونگرای درون زاست و مرور سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی بیانگر آن است که روح حاکم بر آن، فرهنگی است و بدون تحول فرهنگی و با نگاه صرفاً اقتصادی نباید نسبت به تحقق اهداف سیاستهای مذکور امید داشت.تأکید بر گفتمانسازی، سبک زندگی و الگوی مصرف اسلامی، روحیه مشارکت و کار جمعی، خلاقیت و نوآوری و کارآفرینی و مهارت از جمله مواردی هستند که در این سیاستها صراحتاً به آنها اشاره شده است که پرورش و نهادینهسازی آنها در محدوده وظایف وزارت آموزش و پرورش قرار میگیرد (از جمله اشاره بند 21 سیاستهای اقتصاد مقاومتی).از این رو توجه به همه عناصر و فرآیندهای ذیل آموزش و پرورش ضروری است. عنایت به تربیت اقتصادی در معنای وسیع آن نیز باید به طور جدی پیگیری گردد البته به نحوی که با تربیت عمومی همخوان باشد.برای آنکه معلم و مربی، تعلیم و تربیت را آغاز نمایند در ابتدا باید هدف از تعلیم و تربیت برای آنان مشخص باشد و بدانند که چگونه زمینه و بستر مناسب تربیت انسانها را فراهم کنند.براساس ماده 16 نظامنامه تدوین نقشه مهندسی فرهنگی، مبانی 5گانه و اصول 18گانه فلسفه آموزش و پرورش در کشور جمهوری اسلامی مشخص و به دنبال آن انواع تربیت، تربیت با توجه به حیثیت و شئون حیات آدمی، ارکان تربیت و عوامل سهیم و موثر در فرایند تربیت، مقتضیات تربیت و موانع تربیت و به اتکا همه آنها به سند تحول بنیادین به عنوان سند ملی آموزش و پرورش تدوین و ابلاغ شده است.در مقدمه سند تحول بنیادین آموزشو پرورش آمده است: تحقق ارزشها و آرمانهای متعالی اسلام مستلزم تلاش همه جانبه در تمام ابعاد فرهنگی، علمی، اجتماعی و اقتصادی است و فرآیند تعلیم و تربیت در تمام ساحتها شامل تعلیم و تربیت اعتقادی، عبادی و اخلاقی، تعلیم و تربیت اجتماعی و سیاسی، تعلیم و تربیت زیستی و بدنی، تعلیم و تربیت زیباشناختی و هنری، تعلیم و تربیت اقتصادی و حرفهای و تعلیم و تربیت علمی و فناورانه منطبق بر نظام و معیار اسلامی محوریت دارد.در بند 24 بیانه ارزش همین سند، روحیه کارآفرینی، کسب شایستگیهای عام حرفهای و مهارتی و هنری، زمینه ساز کار مولد آورده شده است و در بند 26 آن نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی به عنوان عامل اثرگذار اجتماعی و مولد نیروی انسانی و سرمایه فرهنگی و معنوی برای رشد و تعالی همه جانبه و پایدار و اعتلای فرهنگ عمومی مبتنی بر نظام معیار اسلامی و در هدفهای کلان به تربیت انسانی با ویژگیهایی از جمله خلاق، کارآفرین، معتقد و ماهر و در هدفهای عملیاتی به پرورشیافتگانی با درک مفاهیم اقتصادی در چارچوب نظام معیار اسلامی از طریق کار و تلاش و روحیه انقلابی و جهادی، کارآفرینی، قناعت و انضباط مالی، مصرف بهینه و دوری از اسراف و تبذیر و با رعایت وجدان، عدالت و انصاف با دیگران در فعالیتهای اقتصادی در مقیاس خانوادگی، ملی و جهانی اشاره دارد.در یک بررسی اجمالی مشخص میگردد سند تحول با عنایت به کارکردهای نظام تعلیم و تربیت در بخش تربیت و فرهنگ به تمام عوامل موثر بر اقتصاد مقاومتی از جمله نوآوری و شکوفایی، اصلاح الگوی مصرف، کار جهادگونه، حمایت از تولید داخلی و حمایت از عوامل آن و در یک کلام بر منظومه اقتصادی که مقام معظم رهبری ترسیم نمودهاند، انطباق دارد.اما چگونه میتوان بر اساس نگاه مقام معظم رهبری، اقتصاد مقاومتی را در آموزش و پرورش عملیاتی کرد؟ این موضوع از دو جنبه قابل بحث است یکی فشارهای خارجی که عمدتاً تحریم و جنگ نرم عامل اصلی آن در شرایط فعلی است و جنبه دیگر فشارهای داخلی است که جنبه بازدارندگی در اجرای سیاستهای کلان آموزش و پرورش را دارد.لذا در یک دستهبندی ساده وزارت آموزش و پرورش میتواند نقشی دو وجهی داشته باشد؛ از یک وجه، وزارت آموزش و پرورش به مثابه یکی از گستردهترین دستگاههای کشور از لحاظ ساختار و مخاطب همچون سایر نهادها و دستگاههای دیگر مورد توجه قرار میگیرد که از آن تعبیر به نقش عمومی وزارت آموزش و پرورش میشود و از وجهی دیگر، نقش این وزارتخانه بنا به رسالت و مأموریت ویژهای که بر عهده دارد، به آن توجه شود.در وجه اول بر اساس ماده 16 سیاستهای اقتصاد مقاومتی بر صرفهجویی در هزینههای عمومی کشور برنامهریزی و تأکید میشود که یکی از راههای کاهش هزینههای عمومی، توسعه مشارکت در آموزش و پرورش است یعنی بخشی از هزینههای دولت به مردم و نهادهای ذینفع منتقل شود؛ وارد کردن و درگیر کردن جامعه آموزش و پرورش در اداره مدرسه با مشارکت وزارتخانه، آموزش و پرورش و دولت را در مقابل تهدیدات مختلف و جنگ اقتصادی مقاومتر خواهد کرد.همچنین تأمین مواد اولیه و تجهیزات مربوط به چاپ کتابهای درسی، هوشمندسازی مدارس و وسایل گرمایشی برقی کلاسها و... از محل تولیدات داخلی تامین شود که از یک سو موجب رونق اقتصادی و از سوی دیگر سیاست تقویت تولید داخلی را محقق خواهد نمود و به دلیل گستردگی و نیاز فراوان این وزارتخانه برای اقصا نقاط کشور بسیار تأثیرگذار خواهد بود.همچنین با عنایت به کارکرد فرهنگی وزارت آموزش و پرورش و ارتباط وسیع آن با آحاد جامعه از جمله خانوادهها در نفوذ شعارها و سیاستهای اقتصاد مقامتی به بدنه جامعه بسیار تأثیرگذار است.در وجه دیگر داشتن برنامههای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت معطوف به چشمانداز 20 ساله جمهوری اسلامی برای راهکارها و اقدامات عملی سند تحول بنیادین از جمله راهکار 1-1 ، 6-1، 5-2، 3-4، 7-5 و ... می توان دانشآموزانی در طراز سند ملی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی تربیت نمود.تربیت یعنی آماده شدن افراد برای تحقق آگاهانه و اختیاری اهداف در همه ابعاد وجودی با تکوین و تعالی پیوسته هویت به شکلی یکپارچه بر اساس نظام معیار اسلامی و در راستای تشکیل جامعه صالح و پیشرفت مداوم که از طریق درک درست موقعیت خود و دیگران در هستی و عمل صالح فردی و جمعی صورت می پذیرد لذا لازم است متربیان مجموعهای از شایستگیها را کسب نمایند. مجموعه ای ترکیبی از صفات، توانمندیها و مهارتهای جمعی و فردی بر حسب انواع تربیت و اهداف متنوع فرایند تربیت از جمله تربیت اقتصادی.برای تربیت اقتصادی متربیان، توجه به اهداف ساحت تربیت اقتصادی وحرفهای برجستهتر مینماید اما نمیتواند منفک از سایر ساحتهای دیگر به آن پرداخته شود؛ تربیت اقتصادی به دنبال به وجود آوردن و نهادینه کردن ویژگیهایی چون تدبیر امر معاش، درک و فهم مسایل اقتصادی، مراعات قوانین و احکام معاملات، رعایت حق، عدل و انصاف، انتخاب آگاهانه شغل، کمک به منافع ملی، افزایش بهرهوری، حفظ و پیشرفت ثروت ملی، تأمین رفاه عمومی، بسط عدالت اقتصادی، شناسایی عوامل فقر در سطح ملی وجهانی در متربیان است.نکته مهم قابل توجه دیگر برنامه رسمی آشکار یعنی کتابهای درسی، محتوای آموزشی و فعالیتهای رسمی میباشد . توجه به زیر نظام برنامه درسی و طراحی آن به گونهای که خروجیاش شکلگیری ویژگیها و کسب شایستگیها برای تربیت اقتصادی دانشآموزان باشد.گنجاندن سرفصلهای مرتبط با این حوزه در کتابهای درسی پایههای مختلف تحصیلی برای آشنایی با مفاهیم اولیه اقتصاد مقاومتی، هم یکی از ضروریات تحقق آن است. برخی از اقدامات زود بازده بخشهای تاثیرگذار در دستگاه آموزش وپرورش یاد آوری می شود. از جمله:الف) شورای عالی آموزش رورش به عنوان بالاترین مرجع قانونگذاری وسیاست گذاری در آموزش رورش میتواند در این راستا قدم بردارد؟

 


شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
abadsabz1@gmail.com
info@abadsabz.ir
مرتبط باموضوع
 غرق شدن یک کشتی در مدیترانه با ۴۰۰ پناهجو  [ چهارشنبه، 26 فروردين ماه، 1394 ]
نظر
 
نام (ضروری): 
نظر:
کد امنیتی
کد امنیتی

  [ بازگشت ]
 
امتیاز دهی به مطلب
انتخاب ها

 گرفتن پرينت از اين مطلب گرفتن پرينت از اين مطلب

 ارسال به دوستان ارسال به دوستان

 گزارش این پست به مدیر سایت گزارش این پست به مدیر سایت

اشتراک گذاري مطلب
تبلیغات
آباد سبز
آباد سبز